Tag

Neet

Browsing

W Wielkiej Brytanii około 981 tys. osób w wieku 16–24 lat nie uczy się, nie pracuje i nie bierze udziału w żadnym szkoleniu. To 13 proc. rówieśników, czyli co ósma osoba, a odsetek jest bliski najwyższego od 2014 roku. Rząd chce go obniżyć po rekomendacjach z raportu Alana Milburna.

Kim są Neets i skąd ich tylu

Skrót Neet (ang. not in education, employment or training) opisuje młodych poza nauką, pracą i szkoleniami. Eksperci wskazują wiele nakładających się przyczyn: skutki oszczędności budżetowych i pandemii Covid-19, pogarszające się zdrowie psychiczne, mniejszą liczbę ofert na start, wyższe koszty i podatki firm oraz wpływ sztucznej inteligencji na rynek pracy. Pracodawcy ograniczają też rekrutację, bo wojna na Bliskim Wschodzie szkodzi brytyjskiej gospodarce.

Bezrobocie wśród osób poniżej 25. roku życia rośnie najszybciej od kryzysu finansowego z 2008 roku, a młodzi stanowią około 40 proc. wszystkich bezrobotnych. W ciągu 20 lat liczba stanowisk o niskich i średnich kwalifikacjach spadła o ok. 1,6 mln, a miejsc dla wysoko wykwalifikowanych przybyło ok. 6,3 mln. Znikają też klasyczne wakacyjne i weekendowe prace, a część stanowisk dla początkujących przejmuje automatyzacja.

Wielka Brytania na tle innych krajów

Pod względem różnicy między bezrobociem młodych a resztą osób w wieku produkcyjnym Wielka Brytania wypada gorzej niż każdy inny kraj G7. Dekadę temu jej wskaźnik Neet był zbliżony do średniej unijnej, ale w 2025 roku w Europie wyższy miał już tylko kraj taki jak Rumunia. Wzorem są Niderlandy z wynikiem około 5 proc. Eksperci tłumaczą go większą rolą kształcenia zawodowego i praktyk w szkołach. W Wielkiej Brytanii udział w praktykach jest poniżej średniej, a przekwalifikowanie pracowników do stanowisk, które zajmują, jest duże.

Różnice regionalne i zdrowie

Problem rozkłada się nierówno. Osiem z dziesięciu angielskich samorządów o największym ryzyku znalezienia się w grupie Neet leży na północy Anglii i w Midlands. W Blackpool niemal co czwarty młody człowiek jest w tej grupie, a w Bath mniej niż jeden na dziesięciu. Według think tanku IPPR różnica w dostępie do ofert pracy dla młodych między Rotherham a regionem Cotswolds sięga sześciokrotności.

Wyraźnie widać też wątek zdrowotny. Prawie połowa osób z grupy Neet deklaruje niepełnosprawność, wśród wszystkich młodych jest to jedna piąta, a oba odsetki podwoiły się w ciągu dekady. Na problemy z depresją, zdrowiem psychicznym lub zaburzeniami nerwowymi wskazuje jedna piąta Neets, wobec 8 proc. w 2012 roku. Osoby ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi lub niepełnosprawnością mają o ok. 80 proc. większe ryzyko, że trafią do tej grupy.

Nie tylko zasiłki

Mimo że raport Milburna dużo uwagi poświęca świadczeniom, 46 proc. Neets z nich nie korzysta. Dawniej częściej w tej grupie były kobiety, ale pod koniec lat 2010. proporcje się odwróciły, m.in. przez problemy zdrowotne młodych mężczyzn, erozję tradycyjnych ścieżek zawodowych i gorsze wyniki w nauce. Najwyższy odsetek Neet notuje się wśród osób czarnoskórych pochodzenia afrykańskiego i karaibskiego (nieco ponad 15 proc.), a najniższy wśród osób pochodzenia chińskiego (poniżej 9 proc.). Różnice te wiążą się z szerszymi czynnikami społeczno-ekonomicznymi. Młodzi z rodzin robotniczych o najniższym statusie mają ponad dwa razy większe szanse znaleźć się w grupie Neet niż ci z rodzin wyższych zawodów.

Do głównych czynników ryzyka należą niskie kwalifikacje, ograniczająca niepełnosprawność i opieka nad dziećmi. Znaczenie mają też brak wykształcenia lub pracy rodziców, wychowanie w rodzinie z jednym rodzicem, dorastanie w pieczy zastępczej, absencja szkolna i kontakty z policją lub opieką społeczną. Wśród obecnych Neets 29 proc. zakończyło naukę na poziomie GCSE, około jedna piąta nie ma żadnych kwalifikacji, a 18 proc. ma wykształcenie wyższe. Absolwentom też jest trudniej, bo firmy ograniczyły rekrutację osób z dyplomem.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Dane dotyczą Wielkiej Brytanii, a nie Polski, więc nie można ich przenosić wprost na nasz rynek. Wskaźnik Neet jest jednak stosowany także w statystykach europejskich, a część opisanych mechanizmów, jak słabnąca liczba stanowisk na start, wpływ AI czy kłopoty ze zdrowiem psychicznym młodych, jest dyskutowana również w innych krajach. Niderlandzki przykład pokazuje, że duże znaczenie może mieć wczesne zderzenie z pracą w trakcie nauki.

Źródło: The Guardian – „Who are the Neets? UK youth job crisis in five charts”

millerliteargentina.com skwlegal.com.pl mna-sf.org